Kielce przez stulecia

Redaktor tomu: Marek Maciągowski

Rok wydania: 2014

Liczba stron: 735

Okładka: twarda

Format: 25,0 cm x 34,5 cm 

„Dzieje Kielc, odkrywane karta po karcie, to pasjonująca wędrówka po znanych i nieznanych miejscach, wśród znanych i nieznanych postaci, to odkrywanie faktów, które często mogą zaskoczyć”. Pierwsza tak obszerna monografia miasta opisująca historię Kielc od wczesnego średniowiecza po czasy współczesne. Składa się z kilkudziesięciu bogato ilustrowanych tekstów opracowanych przez specjalistów danej dziedziny, pochodzących z kieleckiego środowiska naukowego.

„Kielce przez stulecia" jest pierwszą tak obszerną monografią miasta opisującą historię Kielc od wczesnego średniowiecza po dzień dzisiejszy. Jej zadaniem jest odpowiedź na pytania - skąd pochodzimy i jakie były dzieje rozwoju organizmu miejskiego oraz kim byli i czym zajmowali się mieszkańcy naszego miasta. Całość zagadnień objęto klamrą spinającą dzieje miejscowości od czasów wczesnego średniowiecza poprzez miasto prywatne, dziewiętnastowieczną siedzibę władz administracyjnych, Kielce lat I wojny światowej, Kielce w okresie 20-lecia międzywojennego, miasto w okresie okupacji hitlerowskiej, aż do czasów powojennych i współczesności.

Autorami monografii jest kilkudziesięciu autorów związanych z miejscowym środowiskiem akademickim i muzealnym. Po opracowaniach autorstwa Jana Pazdura, Zenona Guldona i Adama Massalskiego oraz Stanisława Meduckiego, jest kolejną książką przypominającą o przełomowych chwilach w dziejach miasta, takich jak przeobrażenia na przełomie XVIII i XIX w., gdy Kielce zmieniały swój status, przekształcenia w końcu XIX stulecia łączące miasto z ważnymi procesami gospodarczymi i wreszcie zjawiska zachodzące w XX w. – przemiany w zakresie infrastruktury, mobilności społecznej i wielokulturowości.

Czy chcesz wiedzieć co przez stulecia działo się w Kielcach? Kto tworzył historię miasta i co sprawiło, że niewielka osada w sercu Gór Świętokrzyskich wyrosła na stolicę województwa? Dzieje Kielc, odkrywane karta po karcie, to pasjonująca wędrówka po znanych i nieznanych miejscach, wśród znanych i nieznanych postaci, to odkrywanie faktów, które często mogą zaskoczyć. Kilka wieków historii opisanych w kilkudziesięciu barwnych esejach przez specjalistów danej dziedziny daje pełny i aktualny obraz  historii Kielc. Z nami rozwiążesz intrygujące zagadki i znajdziesz odpowiedź na nurtujące Cię pytani z historii swojego miasta.

(opis wydawcy)

Spis treści:

Wstęp (Marta Pawlina-Meducka) /IX

Wprowadzenie /1

Środowisko geograficzno-przyrodnicze Kielc (Tymoteusz Wróblewski) /3

Archeologia Kielc (Waldemar Gliński) /13

Rozwój przestrzenny i zabudowa (Jan Leszek Adamczyk) /23

Rozdział I. Kielce Biskupie /37

Kapituła kielecka w średniowieczu, jej skład i uposażenie (Leszek Poniewozik) /39

Lokacja i rozwój miasta do połowy XVI wieku (Jerzy Michta) /46

Geneza i symbolika herbu Kielc (Jan Główka) /50

Władze miejskie i ich struktura (Jadwiga Muszyńska) /56

Rozwój gospodarczy. Kruszcowa szansa miasta (XV–XVIII w.) (Jadwiga Muszyńska) /61

Potop i inne klęski (Jadwiga Muszyńska) /69

Obrazki z życia kielczan (Marta Pieniążek-Samek) /73

W czasach potrydenckiej reformy (Marta Pieniążek-Samek) /77

Życie religijne w parafii kolegiackiej (Marta Pieniążek-Samek) /87

Seminarium Duchowne i szkolnictwo średnie w osiemnastym stuleciu (Daniel Olszewski) /93

Osiemnastowieczne dzieło naprawy miasta (Marta Pieniążek-Samek) /97

Próby odbudowy kruszcowego zagłębia (Jerzy Szczepański) /102

Kres miasta kościelnego – Kielce u schyłku XVIII wieku (Jerzy Szczepański) /107

Dziedzictwo kultury (Marta Pieniążek-Samek) /110

Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia NMP i św. Konstantyna /110

Kościół pod wezwaniem św. Wojciecha Biskupa i Męczennika /118

Kościół pod wezwaniem św. Karola Boromeusza na Karczówce /121

Kościół pod wezwaniem Świętej Trójcy /125

Kościół pod wezwaniem św. Leonarda i szpital Sióstr Miłosierdzia /127

Pałac Biskupów Krakowskich w Kielcach /129

Rozdział II. Kielce w XIX wieku  /135

Kielce austriackie (1795–1809) (Jerzy Szczepański) /137

Pierwsza polska uczelnia techniczna (Jerzy Szczepański) /140

Kielce stolicą województwa (Jerzy Szczepański) /144

Stolica regionu (Jerzy Z. Pająk, Jerzy Szczepański) /149

Powstanie listopadowe w Kielcach (Wojciech Saletra) /164

Konspiracja i spiski w latach trzydziestych i czterdziestych XIX wieku (Wiesław Caban) /171

Powstanie styczniowe (Wiesław Caban) /176

Mniejszość niemiecka w Kielcach (Jerzy Szczepański) /184

Rosjanie w Kielcach (Stanisław Wiech) /186

Żydzi w Kielcach (Marek Maciągowski) /195

Od rzemiosła do fabryki i kolei żelaznej (Jerzy Z. Pająk, Jerzy Szczepański) /202

Szkoły kieleckie (Małgorzata Czapska, Barbara Szabat) /214

Szkoły średnie rządowe w latach 1816–1905 (Adam Massalski) /221

Życie religijne w XIX wieku (Daniel Olszewski) /230

Życie kulturalne w XIX wieku (Marta Pawlina-Meducka) /237

Sztuki plastyczne i architektura w XIX wieku (Alojzy Oborny) /250

Życie muzyczne w XIX wieku (Aneta Oborny) /259

Życie teatralne (Beata Klimer) /264

Zarys historii lecznictwa (Jerzy Krzewicki) /270

Towarzystwo Ochotniczej Straży Ogniowej w latach 1873–1885 (Urszula Oettingen) /276

Kieleckie „miasto umarłych” (Urszula Oettingen) /283

Rozdział III. Burzliwy początek wieku /289

Ku niepodległości (Barbara Szabat) /291

Wydarzenia militarne w latach 1914–1915. Powstanie 1. Pułku Piechoty Legionów Polskich (Urszula Oettingen) /301

Kielczanie w Legionach Polskich (Urszula Oettingen) /308

Z dziejów przemysłu kieleckiego w latach I wojny światowej (Jan Główka) /311

Życie polityczne podczas I wojny światowej (Jerzy Z. Pająk) /316

Działalność charytatywna Kościoła rzymskokatolickiego (Grzegorz Liebrecht) /325

Życie codzienne w latach I wojny światowej (Jan Główka) /329

Kultura i oświata w Kielcach 1914–1918 (Marta Pawlina-Meducka) /336

Rozdział IV. Dwudziestolecie międzywojenne /351

Kielce w okresie walk o granice Rzeczypospolitej (Andrzej Rembalski) /353

Garnizon kielecki w latach 1918–1939 (Tadeusz Banaszek) /360

Kielce stolicą województwa (Marcin Kolasa) /368

Samorząd i jego władze po odzyskaniu niepodległości (Paweł Wolańczyk) /377

Społeczność miasta i życie codzienne (Leszek Dziedzic) /383

Sytuacja wyznaniowa w okresie międzywojennym (Grzegorz Liebrecht) /393

Kieleccy Żydzi 1918–1939 (Marek Maciągowski) /399

Życie polityczne 1918–1939 (Paweł Wolańczyk) /405

Kultura w Kielcach po 1918 roku (Marta Meducka) /412

Muzeum Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego (Jan Główka) /430

Działalność Rady Artystyczno-Konserwatorskiej miasta Kielc 1935–1939 (Jan Główka) /433

Sanktuarium Marszałka Józefa Piłsudskiego (Jan Główka) /436

Szkolnictwo i oświata w latach 1918–1939  (Adam Massalski) /440

Sport w latach 1918–1939 (Ireneusz Ciosek) /448

Przemysł w latach 1918–1939 (Jan Główka) /456

Wizerunek miasta (1918–1939) (Krzysztof Myśliński) 465

Rozdział V. II wojna światowa /477

Wrzesień (Stanisław Meducki) /479

Organizacja życia mieszkańców okupowanych Kielc (Krzysztof Urbański) /486

Getto, warunki bytu i zagłada ludności żydowskiej (Krzysztof Urbański) /495

Życie codzienne podczas okupacji (Tomasz Gocel) /505

Szkolnictwo i kultura (Adam Massalski) /517

Ruch oporu (Stanisław Meducki) /525

Represje wobec Polaków, egzekucje (Stanisław Meducki) /542

Bitwa o miasto (Stanisław Meducki) /545

Rozdział VI. Kielce w okresie powojennym /553

Kielce 1945–2010. Szkic do społeczno-politycznego obrazu miasta (Wojciech Saletra) /555

Podstawy ustrojowe, funkcje i struktura administracji w mieście i województwie w okresie powojennym (Józef Płoskonka) /574

Gospodarka w latach powojennych (Stanisław Meducki) /579

Gospodarka w latach 1970–2011 (Cezary Jastrzębski i Staropolska Izba Przemysłowo-Handlowa) /587

Polityka kulturalna (Adam Jachimczyk) /596

ościół kielecki w latach 1945–1963 (Ryszard Gryz) /602

Kościół kielecki w latach 1964–2010 (Daniel Olszewski) /610

Media po 1945 roku (Jolanta Kępa-Mętrak) /616

Kultura książki w Kielcach po 1945 roku (Grażyna Gulińska) /621

Życie teatralne (Stanisław Żak) /624

Życie muzyczne po II wojnie światowej (Aneta Oborny) /630

Pisarze i dziennikarze w Kielcach po wojnie (Jan Pacławski) /635

Drogi i ścieżki współczesnej sztuki (Marian Rumin) /640

Fotografia w Kielcach (Paweł Pierściński) /650

Oświata, szkolnictwo ogólnokształcące i wyższe w latach 1944–2000 (Hanna Wójcik-Łagan) /654

Sport kielecki w latach 1945–2010 (Antoni Pawłowski) /659

Miejska architektura ostatniego półwiecza (Krzysztof Myśliński) /672

Rewitalizacja Kielc (Artur Hajdorowicz) /680

Kalendarium /689

Wybrana literatura /702

Indeks osób /709